zjawisk świadomościowych (vṛtti), 3. przypomnienie, nawyk, przyzwyczajenie, skłonność (vāsana); sanskary tworzące wiry nawykowych skłoności są uciążliwe i powodują skutkek (vipaka), tymi skutkami są owoce czyli nasiona (bija) w złożu karmicznym (karmaśaya).
kriyā-yoga – rodzaj jogi na wstępnym etapie ścieżki duchowej, która ujarzmia karmana dzięki przepalaniu uciążliwości; I. na krijajogę składają się następujące praktyki: 1. medytacja (svādhyāya), poprzez stosowanie mantr (mantra) czy studiowanie nauk duchowych, np upaniszad czy sutr; 2. dźapa (jāpa), czyli powtarzanie zgłoski OM, którego celem jest 3. słyszenie tego mistycznego i oczyszczającego dźwięku (śabda), jako zgłoski OM, w poświęceniu dla īśvary (praṇidhāna); 4. oczyszczanie zewnętrznego otoczenia i przestrzeni, w której adept duchowy praktykuje i żyje na co dzień (agnihotra); 5. wywoływanie żaru wewnętrznego (tapas) w celu przepalenia nawykowych skłonności; 6. skupienie na To w formie obrazu “widza” w świadomości (puruṣaviśeṣa), jako ich pana (antarjamin) i władcy (prabhu) oraz podstawy wszelkich aktów emocjonalno-mentalnych, podmiotu doznań, cieszącego się autonomią, wolnego od modyfikacji i wpływów wynikających z aktu doznawania, jako panujący (bhoktṛ) w całej świadomości, który jest samą tylko czystą świadomością, posiadający moc (aiśvarya) niezłączoną z przedmiotem uświadomienia, opróżnioną z jakichkolwiek przebarwień świadomości (pratyaya), wolną od dualizmu; 7. wyrzeczenie się wszystkich skutków czynów (phala kriyā) poprzez skupienie się na spełnieniu, a nie na mnożeniu dświadczeń; 8. wytwarzanie pozytywnych doświadczeń na ścieżce, przeciwnych negatywnym nawykom (bhāvanapratipakṣa) w postaci: myśli, emocji, wyobrażeń i planów; II. efektem krija jogi jest: 1, osłabienie uciążliwości (kleśa), a potem 2. umiejętność wejścia w początkowe stadia skupienia (samādhi), które skutkuje 3. kontemplacją wlaną jako łaską “udzieloną” z góry (abhidhyāna), a dzięki niej kroczący ścieżką duchową zaczyna rozpoznawać prawdziwie szczegóły od ogólności, wtórności od przyczyn, wyższe od niższego (prasaṁkhyāna), a później 4. jogin staje się rozpoznającym puruszę od sattwy (vivekin).
manas – umysł w rozumieniu psychologii zachodniej, w którym odbijają się wrażenia ze świata poprzez organy psychiczne (buddhīndriya) i organy zmysłów (karmendriya), które wykorzystują niedoskonałe zmysły, jako narzędzia doświadczeń
mokṣa - wyzwolenie jivanmukta - wyzwolony za życia, który pozostając w ciele wyczerpuje skutki dotychczsowo wytworzonego karmana sam go już nie tworząc
nirodha -
nirvāṇa - wygaśnięcie doświadczenia subtelnej iluzji (māyā), które dawało pozór istnienia w postaci doznawania
nivrti citta -
parapratyaksa -
pariṇāma – przemiana w znaczeniu: 1. prawa moralnego związanego z doktryną karamna (karman) oraz poglądem na temat reinkarnacji (saṁsāra), 2. praw rozwoju duchowego postępującego poprzez kolejne żywoty (jātyantaraparināṇa) wraz z jego celem, jakim jest wyzwolenie (mokṣa); 3. prawa przedwiecznego dotyczącego wszechświata, jako twór-dom gun (guṇa), 4. zmian w toku każdej aktywności jogicznej, jako samodyscypliny: przemiana świadomości (cittapariṇāma), przemiana jednolitości świadomości (ekāgratāpariṇāma), przemiana skupienia świadomości (samādhipariṇāma), przemiana cech świadomości (dharmapariṇāma), przemiana stanu cech świadomości (avasthāpariṇāma), przemiana oznak czasowych świadomości (lakṣaṇapariṇāma), przemiana stanu intensywności w elementach (bhūtapariṇāma), przemiana stanu w narządach psychicznych (indriyapariṇāma); przemiana świadomości w rozumieniu oczyszczenia cech jogina dokonuje się w wyniku osiągnięcia poziomu dharmamegha czyli spłukiwania w formie kontemplacji (dhyāna) lub skupienia (samādhi).
paripurna jnana -
paripurna svarupa -
prabhu – inaczej purusaviśesa czyli wtórnik i zróżnicownie, jako szczególność puruszy (puruṣa) we Wszystkości, “widz” zjawiskowy” czyli pan zjawisk świadomości; 1. antaryamin - 2. tirthankara (tirthankara), przewodnik w drodze na drugi brzeg, który w innych systemach jest utożsamiany z buddą (buddha); 3. siddha -
prajñā - rtambhara prajñā vimukti prajñā taraka prajñā (graniczna sytuacja prajna)
prajnajyotis -
prajnaloka samādhi -
pramana -
prasamkhyana - prasamkhyanavant
pratibha -
pratiprasava -
pratistha -
pratyaksa -
pratyaya – nałożenie na świadomość w formie zespołu wasan (vāsana), które są znowu zespołem wirów w świadomości (vṛtti), pojawiają się w wyniku wyłaniania się sanskar (saṁskāra) lub